Hábmera suohkan konferánsav ásat snjuktjamáno 23. gitta 25. biejvijt. Ulmme l nannit aktisasjbargov friddjastádaj nuorttalin, ja værmástagájt ásadit guovloj gaskan, sierraláhkáj ájggu Sámeednamav ja iemeálmmugij javllamusájt dættodit. 

– Nordlánda fylkkasuohkan sjattaj ådåjagemánon 2026 sebrulattjan International Cities of Refuge Network (ICORN), ja konferánssa l oasse bargos buoredit aktisasjbargov friddjastádaj gaskan nuorttalin, javllá prosjæktabargge Solveig Hirsch.

Sån vuoset dasi gå Bådåddjo l juo friddjastáda ja dåhku l juo vuostasj friddjastádatjálle jåhtåm, madi Hábmera suohkan la tjielgadime vejulasjvuodav friddjastádan sjaddat åvddåprosjevta tjadá.

– Sihtap oassálasste galggi ienebut oahppat gåktu friddjastádaårnik práksisin doajmmá, ja gåktu suohkana máhtti jasskavuodav ja barggovejulasjvuodajt fállat dájddárijda ja tjállijda gudi doalvoduvvi, javllá Hirsch.

Sån vuoset aj dasi gå konferánssa galggá låpptit vásádusájt nuorttat ja Sámeednamis, ja vuosedit gåktu dájdda ja aktivissma máhtti aneduvvat gå rievtesvuodaj ja moalgedimfriddjavuoda åvdås rahtjá.

Sáme oajvvelågådallam

Ájnas dáhpádus prográmman la gå sáme tjálle ja journalissta Elin Anna Labba svieriga bieles guhti l moadda bálkájt vuojttám, lågådallá.

Hábmerij boahtá ådå tevstajn mav la jur konferánssaj tjállám. «Marken, aktivismen, friheten» namá lågådallamin ájggu låhkåt ja ságastallat iemeálmmugij, dájda ja duobddágij ja rievtesvuodaj rahtjama birra. 

Labba vuostasj girjje bådij jagen 2020, dokumentárra Herrene sendte oss hit, mij gåvvit gåktu sámijt nákko tjadá sirdedin. Jagen 2024 almodij románav Dra ikke til havet.

Dájddára åvddånbukti

Konferánssa álggá iehketbåttåjn Hamarøy bygdetunan åvddål prográmma joarkká biejvvet maŋŋela.

Dájddárij gaskan gudi åvddånbukti la Hussain Soroush, Bådådjo suohkana friddjastádadájddár, tevstajn «Hjertets hvisken til nordlyset». Friddjastádadájddár Tesfaldet G Stokke suohkanis aj oassálasstá.

Muossádime friddjastádajs

Prográmman li aj fágalasj håla suohkanijs ja organisasjåvnåjs ma moalgedimfriddjavuodajn barggi.

Vuona PEN ja ICORN åvdåstiddje giehttu moalgedimfriddjavuoda ja demokratijja birra, ja Kristiansand, Tokke ja Staare (Östersund) suohkana subtsasti gåktu sij li barggam friddjastádan.

Sjaddá aj ságastallam dan birra gåktu Árran julevsáme guovdásj ja Hamsunguovdásj rijddo- ja vájves ássjij barggi.

Aktisasjbarggo nuorttan

Hirsch javllá ájnas ulmme konferánsajn la nannit aktisasjbargov friddjastádaj gaskan nuorttan.

– Friby i nord galggá nannit aktisasjbargov ja værmádagáv ICORN-friddjastádaj gaskan nuorttan, sierraláhkáj dættodip Sáme, ieme- ja unneplåhkoálmmugij vidjurijt ja dájdalasj moalgedimfriddjavuodav, javllá Hirsch.

Sihke Vuona ja Svieriga biele friddjastáda li gåhtjoduvvam.

– Jus dáv nuorttaguovloj tjalmij gehtjat de la ájnas lávkke åvddålijguovlluj kultuvrrasuorge aktisasjbargguj, ja dát máhttá vájkkudit aj dát prosjevtas vijddásabbo, javllá Hirsch.